تدریس نوین

علمی- فرهنگی - آموزشی

***یادداشت مطالبی در خصوص کتاب های بخوانیم و بنویسیم سوّم دبستان ***

***یادداشت مطالبی در خصوص کتاب های بخوانیم و بنویسیم سوّم دبستان ***

 

      کتاب بخوانیم سوّم دبستان شامل 8 فصل و بیست و دو درس می باشد . که سر فصل مفاهیم کتاب با عناوین : نهادها ، بهداشت ـ اخلاق فردی و اجتماعی ، دانش و دانشمند ـ مسایل دینی ، ملی و میهن ، طبیعت و هنر و ادبیات  مطرح شده است .

 

-       عبارت مشترک همه ی کتاب های بخوانیم و بنویسیم در پنج پایه ی ابتدایی عبارتند از :

 

-       در برنامه ی آموزش زبان فارسی به هر چهار مهارت زبانی یعنی : گوش دادن ، سخن گفتن ، خواندن و نوشتن به یک میزان توجه شده است به همین دلیل درس فارسی هر پایه شامل دو جلد کتاب بخوانیم و بنویسیم است که اهمیت هیچ یک کمتر از دیگری نیست . بنابراین برای تدریس هر دو کتاب ، توجه و دقت یکسان لازم است و تدریس هر دو به موازات هم می باشند و لاغیر و در ارزشیابی های مستمر نیز بایستی به چهار مهارت به یک میزان توجه شود تا ارزش هر کدام به یک نسبت حفظ گردد .

 

-       در هر یک از کتابهای بخوانیم از اول تا پنجم ابتدایی درس آزاد گذاشته شده است . مثلا در کلاس اول روستای ما ، شهر ما ، در پایه های دیگر با عنوان درس آزاد در اختیار معلم و دانش آموز است تا بر اساس نیاز های و ضرورت ها فرهنگ ملی و محلی و ذوق و مشارکت معلم و دانش آموز نوشته شود و خود نوعی انشا  و ابداع می باشد .

 

-       منظور از متن های روان خوانی که در بخش آخر هر فصل منظور شده است ، فقط برای تقویت مهارت خواندن دانش آموزان  و به منظور لذت بردن از مطالعه است .

 

-       «بنابر این دیکته ، رونویسی ، تمرین ، پرسش امتحانی و ....... از اینمتن ها به عمل نمی آید »(مثل خواندن کتابهای غیر درسی ، داستانی، روزنامه ، مجله و...)

 

-       فعالیت های کتاب بخوانیم فقط به منظور بحث و گفتگو و تقویت مهارت های دانش آموزان است و به نوشتن پاسخ آنها در کتاب نیازی نیست .

 

(در این خصوص همکاران بزرگوار نسبت به موقعیت کلاس و توان دانش آموزان و وقت خودشان مختار هستند)

 

-       در کتاب بخوانیم و بنویسیم ، مستقیم و غیر مستقیم به مفاهیم درس های دیگر مانند علوم ، دینی ، هنر، ریاضی و تربیت بدنی نیز توجه شده است که اصطلاحاً به این ویژگی رویکرد تلفیقی «ارتباط لفقی دروس» می گویند .

 

-       در کتاب بخوانیم سوم ابتدایی : فعالیت هایی چون : گوش کن و بگو ، درست ، نادرست ـ واژه آموزی  نکته ـ ببین و بگو ـ بگرد و پیدا کن ـ به دوستانت بگو ـ بازی ، بازی ، بازی ـ کتاب خوانی ـ با هم بخندیم نیز مطرح شده است .

 

-       در صفحات آخر کتاب بخوانیم سوم ابتدایی ، واژه ها و نام های تازه «لغات درس» به ترتیب حروف الفبای فارسی برای مطالعه ی دانش آموزان در نظر گرفته شده است .

 

-       و در آخرین صفحه ی کتاب بخوانیم سوم مثل پایه های اوّل و دوّم فهرست 52 عنوان از کتاب های مناسب برای دانش آموزان سوم ابتدایی اعلام گردیده است.

 

·       یادداشت مطالبی از کتاب بنویسیم ، سوم ابتدایی :

 

-       کتاب بنویسیم دبستان مثل سایر کتابهای بنویسیم پایه های اول ، دوم ، بعنوان مکمل مطالب کتاب بخوانیم سوم ابتدایی می باشد.

 

-       کتاب بنویسیم پایه سوم ابتدایی نیز مثل کتاب بخوانیم دارای هشت فصب و شامل بیست و دو درس می باشد که تکالیف دروس کتاب بخوانیم در کتاب بنویسیم گنجانده شده و در راستای درس های بخوانیم همزمان و همگام با آن تکالیف مربوطه نیز نوشته می شود .

 

·       تکالیف هر درس از کتاب بنویسیم عبارتند از :

 

-       پیدا کردن کلماتی که نشانه ی جدید خوانده می شود مثلاً کلماتی که نشانه ی «سـ س» دارند از کتاب بخوانیم درس امروز پیدا کن و بنویس .

 

از کلمات زیر جمله بساز :

 

-       زیر نویس «مشق» مثلاً 5 یا 6 سطر از درس بنویس.

 

-       درباره ی هر تصویر یک جمله بنویس.

 

-       جاهای خالی را کامل کن.

 

-       از روی بقیه ی درس یک بار بنویس .

 

-       کامل کن .

 

-       درباره ی تصویر مقابل دو جمله بنویس .

 

-       چهار خط اول درس را بخوان بعد کتابت را ببند و کلماتی را که در یادت مانده بنویس .

 

-       مانند نمونه «مثلا تعدادی تصویر با تعدادی اسم که نا مرتب هستند به یکدیگر وصل کن»

 

-       کلماتی داده شده ، برایشان صفت «اِ،ربط»بنویس : مثلاً سیبِ قرمز ـ کوهِ بلند .

 

-       کلماتی که یک نقطه دارند از درسی پیدا کن و بنویس.

 

-       با حروف داده شده پنج کلمه ی مناسب درست کن و در پنجره اتوبوس بنویس.

 

-       نامه نویسی ، مثلا آزاد به خدا نامه می نویسد . اگر جای او بودی چه می نوشتی ؟

 

«چهار خط بنویس» انشای تخیلی ـ ایفای نقش ـ ارتباط با خدا .

 

جدول را حل کن و به دل خواه نقاشی را رنگ کن .

 

پرسش و پاسخ :

 

سئوال1: به نور ماه می گویند«مهتاب»

 

سئوال 2:شب نیست! (روز)

 

-       اگر مسافر این قطار باشی دوست داری به کجا بروی ؟

 

-       خاطره نویسی .

 

-       این کلمه «دِه ، دَه،پَر،پُر» به چند شکل می توانی بخوانی با هر شکل آن ها یک جمله بسازد .

 

-       مشق خودت را کامل کن .«یک جمله را خود کتاب نوشته و بقیه را می خواهد دانش آموز خودش بنویسد»

 

-       اگر پدر بزرگ یا مادر بزرگ باشی «بسته به دانش آموزان کلاس : دختر/پسر» روز عید برای نوه هایتان چه کارهایی انجم می دهی؟

 

-       چهار جمله از درس را بیشتر دوست داری بنویس.

 

-       در برابر هر کلمه یک کلمه ی مخالف بگذارد : مثلا خنده= گریه  ، طلوع = غروب

 

-       جوجه ای مادر خود را گم کرده به او کمک کن «عاطفی» تا مادرش را پیدا کند . بنویس اگر جای مادرِ جوجه بودی به جوجه  چه می گفتی ؟(احساس مسولیت ، اعتماد به نفس ، شخصیت).

 

-       جدول نویسی « پاسخ خانه های جدول نوشته شده بایستی  صورت مسئله را دانش آموز بنویسد»(خلاقیت ،ابداع)

 

-       اگر یک روز شهردار / رئیس آموزش  و پرورش ، وزیر / مدیر / معلم ، باشی چه می کنی ؟ دو خط بنویس.

 

-       کلمات نا مرتب را کامل کن.

 

-       بنویس در محل زندگی شما به هر یک از این تصویر ها چه می گویند.

 

-       حروف افتاده را بگذار و رمز را پیدا کن و جمله ای بساز .

 

-       آموزش ضمایر من  ، تو، او / ما ، شما ، آن ها

 

-       داستان نیمه تمام را کامل کن «جمله ای نوشته شده و بقیه را دانش آموز فکر می کند ، خلق می کند و می نویسد»

 

-       تصحیح دیکته : الهام و ایمان املا نوشته اند . ما غلط های آن را پاک کرد ایم. درست آنها را بنویس «با استفاده از متن درس بخوانیم ، نوعی جمله سازی جاهای خالی را پر کنید».

 

-       مشخصات خودت را از روی شناسنامه در این جا بنویس و به سئوالات جواب بده: «در آخرین صفحه کتاب بخوانیم اول نیز هست و بنده نیز در کتاب بخوانیم و بنویسیم در خانه نیز نوشتم»

 

-       کلمه هایی که در درس (ز،ض،ظ،ذ) دارند پیدا کن و از هر کدام دوباره بنویس.

 

-       درباره ی تصویر ها یک داستان کوتاه بنویس«نوعی انشا با راهنمایی تصاویر»

 

-       چهار جمله ی مهم از درس جدید تعلیمات اجتماعی بنویس«ارتباط افقی کتابها»

 

-       اگر در محل شما کتاب  خانه ی کانون پرورش فکری هست؟ نشانی آن را بنویس .

 

-       تفاوت های دو خیابان زیر را بنویس «مقایسه ی دو تصیر ـ خیابان آلوده ـ شلوغ ـ خیابان مرتب»

 

-       برای کاهش آلودگی هوا چه پیشنهادی داری ؟«محیط زیست»

 

-       صدای هر کدام از تصاویر را بنویس «تقلید صدا»، حیوانات ، باد ، خش خش برگها و پرندگان و ....

 

-       با هر کلمه ، سه کلمه ی تازه بنویس : مثلا خور ـ خوراکی / خوردنی ـ خوراک

 

-       گزارش یک گل مسابقه را بنویس (میکروفون در دست مثل گزارشگر تلویزون)

 

-       خلاصه ی درس را در پنج سطر بنویس .

 

-       کلمه های هم معنی را به هم وصل کن .

 

-       نامه ای به یکی از کسانی که برای پاکیزگی محل زندگی شما زحمت می کشند«از نظر عاطفی و قدرانی » {اشاره به زحمات مادر ، رفته گر شهرداری ، همکار خدماتی مدرسه}

 

-       ده کلمه ی معلم این درس را به تربیت الفبا بنویس.

 

-       چیستم ؟ کیستم؟ پاکیزه کننده ی محیط زیستم ؟  جواب : درخت {اهمیت درخت ـ فضای سبز ـ بوستان ها ـ پارک ها ـ ارزش گزاری }

 

-       سرگذشت یک میز و نیمکت یا تخته ی کلاس را از زبان خودشان بنویس .«ایفای نقش».

 

-       خوبی ها و بدی ها را جدا کن .«ارزش ها و چند ارزشها»

 

مثلاً : مهربانی ـ بی نظمی ـ راست گویی ـ تشکر ـ صرفه جویی ـ رعایت نوبت ـ اسراف اگر دوستت یک شاخه گل به شما هدیه بدهد ، به او چه می گویی «معنی و مفهوم تشکر و قدرانی و احترام متقابل را یاد آوری می کنیم».

 

-       از اول درس تا اولین علامت سئوال «؟» یک بار بنویس.«کنجکاویی دانش آموز به شناخت و رعایت علایم آیین نگارش».

 

-       با گذاشتن نقطه در بالا و پایین حروف یک کلمه چند کلمه ی معنی دار درست کن . جواب : بانک ، بابک ، تانک، پاتک.

 

-       معرفی شخصیت های فداکار : مرحوم حسن امید زاده معلم فداکار گیلانی ـ شهید فهمیده ـ ریز علی خواجوی .

 

-       شناخت لباس ها : آتش نشانی ـ پرستارـ پلیس ـ رفته گر ـ سرباز .

 

-       شناسایی و شناخت تابلوهای راهنمایی و رانندگی

 

-       یادگیری شماره تلفن ـ منزل ـ مدرسه ـ محل کار پدر و مادر ، پلیس ، امداد ، آتش نشانی و ....

 

-       با وجود تصویر یک ساعت ، برنامه یک روز جمعه ی خود را بنویس.

 

-       نوشته ی زیر را بعنوان ضرب المثل آن را بنویس .

 

-       نام چند شهر ایران که آخر آنها مانند کلمه ایران (الف ـ نون)داشته باشد بنویس.

 

-       سوغاتی شهر و استان خودت را بنویس.

 

-       دو شباهت و دو تفاوت ، تصویر های زیر را بنویس .

 

-       تصویر خودت را در هر دوره نقاشی  کن برای هر عکس یک جمله بنویس .

 

-       به مناسبت هفته معلم ـ نامه ای به آموزگار خودت بنویس و از زحمات او تشکر و قدر دانی و اطراف آن را با مداد رنگ آمیزی کن .

 

-       در آخر کتاب نظر خواهی کتاب از دانش آموزان ، نامه نویسی  و نظر دهی .

 

یادداشت مطالبی در خصوص کتابهای بخوانیم  و بنویسیم پایه چهارم ابتدایی :

 

-       کتاب بخوانیم کلاس چهارم ابتدایی شامل 8 فصل که سر فصل آنها عبارتد از : نهادها ـ بهداشت ـ اخلاق فردی ـ اجتماعی  ـ دانش و دانشمند ـ دینی ـ ملی ـ و میهنی ـ طبیعت و ادب و هنر .

 

-       درس اول خدا شناسی با عبارت «از همه مهربان تر» و بعد شعر «خدا » شروع شده ، در این کتال نیز مثل کتابهای بخوانیم و بنویسیم پایه اول ـ دوم ـ سوم به چهار م مهارت زبانی «گوش دادن ـ سخن گفتن ، خواندن ـ نوشتن» به یک میزان توجه شده است و دو کتاب بخوانیم و بنویسیم مکمل یکدیگرند.

 

-       برای مشق ، تمرینات رونویسی و نیز برای تمرین خط تحریری در کتاب بنویسیم مواردی پیش بینی شده و به دفتر مشق نیازی وجود ندارد ولی همکاران محترم نسبت به وضعیت کلاس تحت تعلیم خودشان در صورت صلاحدید می توانند دفتری نیز تعیین نمایند .

 

-       در کتاب بخوانیم سال چهارم از دو نوع خط استفاده شده که یکی خط خواندن و دیگری خط نوشتن می باشد.

 

-       خط خواندن : همان خطی است که در روزنامه ها و بسیاری از کتابهای کودکان از آن استفاده می شود .

 

-       خط نوشتن : خطی است که متن درس ها به آن خط نوشته شده است و لازم است در شیوه ی جدید ، دانش آموزان در نوشتن آن مهارت و تسلط یابند .

 

-       برای سوق دادن دانش آموزان به تفکر و خلاقیت  د رفرایند یاددهی و یادگیری روش هایی مثل همیاری ـ تلفیقی و بحث گروهی استفاده شده است . د رچنین حالتی معلمان محترم نقش راهنما و هدایت گرمی را به عهده دارند . یعنی گاه گاهی پاسخ تمام دانش آموزان یکسان نیست یعنی بر اساس تفاوت های فردی شان پاسخ می دهند و نباید انتظار داشت که پاسخ ها بایستی یکسان باشند . باید بستر سازی شود تا به سوی تفکر و خلاقیت و ابداع و نو آوری هدایت شوند .

 

-       در این خصوص کتاب راهنما معلم کتاب فارسی «بخوانیم و فارسی » چهارم ابتدایی و سایر پایه ها می تواند به همکاران  محترم در ارائه تدریس معنا دار و پایدار به فراگیران کمک شایانی داشته باشد .

 

-       انتظار می رود در ارزشیابی  مستمر کلاسی که در طول سال تحصیلی ار فراگیران در تمام موارد درسی انجام خواهد یافت بویژه در بخوانیم و بنویسیم(فارسی) به هر چهار مهارت اصلی (شنیدن ـ گفتن ـ خواندن و نوشتن ) به یک میزان توجه عنایت شود.

 

-       مثل سایر پایه ها در کتاب بخوانیم (فارسی) چهارم نیز دو درس آزاد در اختیار  معلم و شاگرد است تا بر اساس نیازها  وضرورت ها و با مشارکت معلم و دانش آموز نوشته شود .

 

-       متن های روان خوانی در بخش آخر هر فصل جهت تقویت مهارت خواندن می باشد و از این متن ها انتخاب متن دیکته«املا و یا رونویسی» به عمل نخواهد آمد.

 

-       در کتاب فارسی چهارم به مفاهیم درس های دیگر «ارتباط افقی» با سایردروس مثل علوم ـ دین ـ هنر ـ ریاضی و تربیت بدنی نیز توجه شده و مطالبی در خور درک و فهم فراگیران پایه لحاظ شده است که به این ویژگی ، رویکرد تلفیقی می گویند .

 

-       دو کتاب بخوانیم و بنویسیم در هر پایه از مقطع ابتدایی کاملا با هم مرتبط و هماهنگ بوده و مکمل یکدیگرند .کتاب بخوانیم برای تقویت مهارت های خواندن و گفتن و  شنیدن و کتاب بنویسیم برای تقویت مهارت نوشتن  است و گاه به تمریناتی بر می خوریم که در زمینه علوم ـ مطالعات اجتماعی ـ دینی و ... است.

 

و ضمنا در هر درس از کتاب بنویسیم پایه ی چهارم مفاهیمی چون :

 

درک و دریافت ـ واژه آموزی ـ نکته ها ـ گفت و شنود ـ فعالیت های ویژه  ـ در نظر گرفته شده که هر کدام در جایگاه آموزشی خود نسبت به مفاهیم مرتبط با درس تدریس شده اهمیت خاص و ویژه ای را دارد.

 

-       در پایان کتاب واژه نامه ی پایه ی چهارم مثل کتابهای مرجع و لغت نامه به تربیت حروف الفبای فارسی درج نموده اند تا ضمن مطالعه ی فراگیران در طول سال تحصیلی با نحوه ی استفاده از کتاب های مرجع و لغت نامه ها نیز آشنا شوند .

 

-       در صفحات آخر کتاب فهرست کتابهای مناسب برای دانش آموزان پایه چهارم را با در نظر گرفتن گروه سنی آنان با مشخصات : نام کتاب ، نویسنده ، یا مترجم ، نام ناشر کتاب معرفی کرده اند .

 

-       ارتباط پیوستگی میان دو کتاب بخوانیم و بنویسیم بسیار دقیق و عمیق است . تمرین ها و فعالیت های کتاب بنویسیم بر درس ها ـ نکته ها و در مجموع محتوایی مبتنی است که در کتاب بخوانیم آماده  است بنابراین آموزشی درست و دقیق کتاب بخوانیم ، پشتوانه ی انجام دادن فعالیت های کتاب بنویسیم است .

 

-       نکات دستور زبان فارسی ـ انجام تکالیف گوناگون ادبی و آیین  نگارش ـ جمله سازی و نهایتا انشا نویسی نویسی ـ نامه نویسی و... لحاظ  شده است .   مختصر اشاره ای بود که تقدیم حضور سبزتان گردید .

 

+ نوشته شده در  پنجشنبه ششم آبان 1389ساعت 10:23  توسط مهدی  |